Wat is PLA filament?
PLA staat voor Polymelkzuur, in het Engels Polylactic Acid. Het is een biobased kunststof die wordt gemaakt van hernieuwbare grondstoffen zoals maïszetmeel, suikerriet of cassave. Dat maakt het anders dan de meeste andere kunststoffen, die op aardolie gebaseerd zijn.
Voor 3D printen wordt PLA verwerkt tot filament: een draad van 1,75 of 2,85 mm doorsnede die in de printer wordt gesmolten en laag voor laag opgebouwd tot een object. PLA smelt al bij relatief lage temperaturen, rond de 190–220°C, wat het makkelijk verwerkt en geschikt voor vrijwel elke FDM-printer.
PLA is niet giftig. Bij normale printtemperaturen komen geen gevaarlijke stoffen in schadelijke concentraties vrij. Er worden wel kleine deeltjes uitgestoten. Daarom is net zoals bij elk verhit plastic, het belangrijk om goed te ventileren. Maar PLA geldt wel als een van de veiligste FDM-materialen om mee te printen, ook binnenshuis.
Waarvan is PLA gemaakt en is het biologisch afbreekbaar?
PLA wordt gemaakt van plantaardige zetmeelbronnen, voornamelijk maïs. Dat klinkt duurzaam en vergeleken met olie-gebaseerde kunststoffen is het dat ook, in de productiefase. Maar de claim dat PLA "biologisch afbreekbaar" is vraagt om context.
PLA breekt af, maar alleen onder de juiste omstandigheden: hoge temperaturen (55°C+), voldoende vocht en de aanwezigheid van specifieke micro-organismen. Dat zijn de condities van een industriële composteerinstallatie, niet van je tuin of de prullenbak. In een normale omgeving duurt het decennia voordat PLA volledig afbreekt, vergelijkbaar met regulier plastic.
PLA is dus biobased en afbreekbaar in theorie, maar behandel het in de praktijk als elk ander plastic. Gooi het niet zomaar weg; kijk of er een recycleoptie is in jouw gemeente.
Eigenschappen van PLA filament
PLA heeft een combinatie van eigenschappen die het populair maakt als standaardkeuze:
- Makkelijk te printen. PLA hecht goed aan het printbed, heeft weinig last van warping en vraagt geen speciale instellingen of gesloten printerbehuizing. De ideale printtemperatuur ligt tussen 190–220°C. Een verwarmd bed is handig maar geen verplichting.
- Stijf maar broos. PLA is stijf, het vervormt nauwelijks onder druk, maar breekt bij harde impact eerder dan dat het buigt. Dat is goed voor maatnauwkeurige onderdelen, maar dus minder geschikt voor onderdelen die schokken moeten opvangen.
- Beperkt temperatuurbestendig. De glasovergangstemperatuur (dus wanneer het zacht wordt) van PLA ligt rond de 55–65°C. Dat betekent dat een PLA-object kan vervormen in een warme auto, in direct zonlicht of in de buurt van een warmtebron. Voor een beeldje op je bureau is dat geen probleem; voor een onderdeel onder de motorkap of buiten op de gevel wel.
- Niet waterdicht, wel vochtbestendig voor licht gebruik. PLA neemt weinig vocht op, maar een FDM-print is nooit hermetisch waterdicht, de lagen laten microscopisch kleine kieren. Voor een vaas met water erin werkt PLA prima als de wanden dik genoeg zijn. Voor iets dat constant nat is of onder druk staat, kies je beter PETG.
- PLA is goed na te bewerken. Schuren, schilderen en lakken gaat makkelijk. Met acrylverf hecht het goed. Wil je een gladder oppervlak? Schuren met progressief fijner schuurpapier (200 → 400 → 800 grit) geeft een strak resultaat.
PLA lijmen: zo doe je dat
PLA is goed te lijmen. De meest gebruikte methoden:
- Secondelijm (cyanoacrylaat) is de snelste en eenvoudigste optie. Het werkt goed voor kleine oppervlakken en niet-dragende verbindingen. Een nadeel is dat de de verbinding is broos bij schokbelasting.
- Tweecomponentenlijm (epoxy) geeft een sterkere en schokbestendiger verbinding dan secondelijm. Het is ideaal voor grotere vlakken of verbindingen die belasting moeten dragen. De droogtijd is zo'n 5–60 minuten afhankelijk van het type.
- PLA verlijmen met een 3D-pen werkt als je de verbinding wil opvullen en verstevigen. Smelt een klein beetje PLA-filament in de naad, dit geeft een solide verbinding die meegaat met het materiaal.
- Voor het beste resultaat: schuur de te lijmen vlakken licht op met schuurpapier voor een betere hechting, en ontvet met isopropylalcohol voor je lijmt.
PLA varianten: welke zijn er en wanneer kies je wat?
Standaard PLA is de basis. Maar er zijn varianten die specifieke eigenschappen toevoegen, en het is wel handig om ze te kennen.
PLA+ is sterker en minder broos
PLA+ (ook wel PLA Plus) heeft een hogere impactsterkte en is minder broos, het buigt iets mee voordat het breekt, in plaats van direct te knappen. De printbaarheid is vergelijkbaar met standaard PLA.
Je kiest voor PLA+ als het onderdeel mechanisch licht belast wordt of schokbestendigheid nodig heeft, maar je toch binnen het gemak van PLA wil blijven. Wil je écht functionele, slijtvaste onderdelen? Dan is PETG of nylon een betere keuze.
PLA Silk: voor de glans
PLA Silk heeft een glanzende, zijdeachtige afwerking die eruitziet als metaal of satijn. De mechanische eigenschappen zijn vergelijkbaar met standaard PLA, het is dus niet sterker. De meerwaarde zit puur in de uitstraling: voor decoratieve objecten, beeldjes, cadeau-items en sieraden zorgt het voor een mooi eindresultaat.
PLA CF: koolstofvezel versterkt
PLA CF (Carbon Fiber) bevat korte koolstofvezels die het materiaal stijver en lichter maken. Het heeft een matte, technische uitstraling. Een nadeel is dat het brozer is dan standaard PLA en het een hardened nozzle nodig heeft. De koolstofvezels slijten een standaard messing nozzle snel.
PLA CF is een goede keuze als stijfheid en uitstraling tellen maar je geen zware mechanische belasting verwacht. Voor serieuze technische toepassingen kijk je toch al snel naar nylon PA12+CF15.
Overige varianten
Er zijn nog tientallen andere PLA-varianten: matte PLA, houtgevuld, marmereffect, glitter, transparant, temperatuurgevoelig van kleur. Bij deze varianten gaat het allemaal puur om de uitstraling. De printbaarheid is vergelijkbaar en de mechanische eigenschappen veranderen weinig. Kies op basis van hoe het eindproduct eruit moet zien.
PLA vergelijken met andere materialen
PLA is het startpunt, maar niet altijd de eindbestemming. Hier is wanneer je doorschakelt:
PLA vs PETG
PETG is sterker, vochtbestendiger en temperatuurbestendiger dan PLA. Het is iets lastiger te printen maar nog steeds goed beheersbaar. Kies PETG zodra je onderdeel functioneel gebruikt wordt, in contact komt met vocht of hogere temperaturen (boven 60°C) te verduren krijgt.
PLA vs ABS
ABS is temperatuurbestendiger dan PLA maar gevoeliger voor warping en produceert schadelijke dampen. In de meeste gevallen is PETG een betere en veiligere keuze dan ABS. PLA wint van ABS op printbaarheid; ABS wint op hittebestendigheid.
PLA vs ASA
ASA is UV-bestendig en weerbestendig, de duidelijke keuze voor alles wat buiten staat. PLA degradeert bij langdurige blootstelling aan zon en regen. Staat je print buiten? Gebruik geen PLA.
PLA vs nylon
Nylon is slijtvaster, flexibeler en mechanisch sterker dan PLA. Voor tandwielen, scharnieren en onderdelen die dagelijks wrijving krijgen is nylon de juiste keuze. PLA is hier geen optie.
Wanneer is PLA de juiste keuze en wanneer niet?
PLA is de juiste keuze als:
- De print binnen staat en geen hoge temperaturen te verduren krijgt.
- Geen zware mechanische belasting of slijtage meemaakt.
- Er goed uit moet zien, want PLA geeft een strakke, egale afwerking.
- Je wil het snel en zonder gedoe hebben.
PLA is de verkeerde keuze als:
- Het object buiten staat of in direct zonlicht.
- Temperaturen boven de 60°C kunnen voorkomen, denk aan een auto in de zomer, of de buurt van een lamp.
- Het onderdeel mechanisch belast wordt, moet buigen zonder te breken of onderhevig is aan wrijving
- Contact met vocht een harde eis is.
Twijfel je? Gebruik onze materiaalkeuzehulp, die stelt je een paar vragen en geeft direct een materiaalaanbeveling.
Laat iets printen in PLA bij PixelPrints
PLA is beschikbaar als standaard materiaal bij PixelPrints, inclusief PLA Silk. Upload je STL-bestand in onze 3D-print prijscalculator en bereken direct de prijs. Geen account nodig, betalen via Stripe, geleverd binnen 5 werkdagen.
Heb je geen 3D-bestand maar wel een idee? Via onze 3D-modelleringservice ontwerpen we het model voor je.
Twijfel je of jouw bestand goed printbaar is? Vraag een gratis printbaarheidscheck aan.
