PLA of ASA: het korte antwoord
Kies PLA voor prints die binnen blijven, niet warm worden en vooral mooi of maatvast moeten zijn. Kies ASA zodra je print in de zon staat, warmer wordt dan 55 °C of klappen moet opvangen.
PLA is makkelijker te printen en geeft strakkere details. ASA houdt het jarenlang vol op plekken waar PLA het binnen een paar maanden opgeeft.
Het verschil tussen PLA en ASA in één overzicht
Wat is PLA en waar is het goed in?
PLA (polymelkzuur) is het meest gebruikte filament in 3D-printen. Fabrikanten maken het van plantaardige grondstoffen zoals maïszetmeel of suikerriet. Het print op een lage temperatuur en krimpt nauwelijks tijdens het afkoelen. Daardoor laat het zich heel nauwkeurig printen.
Daar zit ook meteen de kracht: scherpe randen, fijne details en een strak oppervlak. Voor decoratie, maquettes, houders voor binnen, prototypes om een vorm te testen en cadeaus is PLA vaak de beste keuze. Het is stijf en voelt solide aan.
De zwakke plek is warmte. PLA wordt al zacht rond de 55 tot 60 °C. Dat klinkt hoog, maar een dashboard of een vensterbank op het zuiden haalt die temperatuur in de zomer zonder moeite.
Wat is ASA en waarom houdt het buiten stand?
ASA staat voor acrylonitril-styreen-acrylaat. Je kunt het zien als de buitenversie van ABS. Het heeft dezelfde taaie basis, maar met een acrylaatrubber dat het materiaal beschermt tegen uv-licht. Daarom gebruikt de auto-industrie ASA al jaren voor spiegelkappen, grilles en andere onderdelen die dag in dag uit in de zon zitten. In de materiaalspecificaties van Stratasys zie je hoe industriële printers ASA inzetten voor eindproducten.
ASA blijft vormvast tot ongeveer 95 °C, verbleekt nauwelijks in de zon en buigt een beetje mee voordat het breekt. Het nadeel zit in het printen zelf. ASA heeft een hoge printtemperatuur nodig, een gesloten printer en goede afzuiging. Zonder die drie trekt de print krom of laten de lagen los.
PLA vs ASA per eigenschap vergeleken
UV-licht en weersinvloeden
Dit is het grootste verschil. PLA verbleekt in direct zonlicht en wordt na verloop van tijd bros. Vocht en wisselende temperaturen versnellen dat. ASA is juist voor buiten gemaakt: de kleur blijft staan en het materiaal blijft taai, ook na jaren in weer en wind. Wil je weten welke materialen nog meer buiten standhouden? Lees dan de 3 beste 3D-printmaterialen voor buiten.
Hittebestendigheid
PLA verliest zijn vorm rond de 55 tot 60 °C, ASA pas rond de 95 °C. Neem een telefoonhouder in de auto als voorbeeld. In een PLA-versie zakt je telefoon na een zonnige middag scheef, terwijl een ASA-versie er niets van merkt. Zoek je iets dat nog meer hitte verdraagt? In het meest hittebestendige filament zie je welke opties er boven ASA zitten.
Sterkte en slagvastheid
Hier zit een verrassing. Op papier is PLA sterker: trek je aan een PLA-staafje, dan houdt het meer kracht vast dan ASA. Maar PLA is stijf en bros. Valt een PLA-print op de grond of krijgt hij een klap, dan breekt hij vaak in één keer af.
ASA is taaier. Het geeft eerst een beetje mee en vangt een klap beter op. Voor onderdelen die bewegen, klemmen of af en toe een stoot krijgen, is ASA in de praktijk daarom vaak de sterkere keuze. Sterkte hangt trouwens ook af van de infill en het aantal wanden.
Chemische bestendigheid
Komt je print in aanraking met olie, vet of schoonmaakmiddelen? Dan wint ASA. Het verdraagt oliën, vetten en verdunde zuren en logen goed. Eén uitzondering: aceton lost ASA op. Dat is ook precies waarom je ASA met acetondamp glad kunt maken.
PLA is minder robuust. Het kan tegen water en milde zeep, maar sterke schoonmaakmiddelen en heet water tasten het oppervlak op den duur aan. Voor een bakje in de werkplaats of een onderdeel in de buurt van een motor is PLA dus geen goed idee.
Printbaarheid en maatvastheid
PLA is het makkelijkste filament dat er is. Het print op 190 tot 230 °C, hecht goed aan het printbed en krimpt nauwelijks. ASA print op 240 tot 260 °C met een bed van rond de 100 °C. Het krimpt meer tijdens het afkoelen, waardoor warping op de loer ligt: de hoeken komen los van het bed en trekken krom. Een gesloten printer is voor ASA daarom geen luxe maar een voorwaarde.
Laat je je print maken in plaats van hem zelf te printen? Dan hoef jij je hier geen zorgen over te maken. Houd wel in je achterhoofd dat ASA door die krimp iets minder maatvast is dan PLA bij hele precieze passingen.
Nabewerking
Beide materialen kun je schuren, lijmen en verven. PLA schuurt lastiger, omdat het bij te veel wrijving warm wordt en gaat smeren. ASA schuurt makkelijker en laat zich met acetondamp glanzend glad maken. Wil je je print zelf verven? In 3D-prints verven lees je welke verf en primer je per materiaal gebruikt.
Prijs per kilo en wat een print echt kost
Hoeveel scheelt het in je portemonnee? Minder dan je denkt. Bij een Nederlandse webshop kost een kilo PLA van een bekend merk rond de € 23 tot € 27 en ASA tussen de € 30 en € 40, maar het kan nogal verschillen per merk.
Reken je dat om naar een print van 50 gram, dan scheelt het filament hooguit een euro. Het echte prijsverschil zit in het printen zelf. ASA print langzamer, vraagt meer controle en mislukt vaker bij grote of platte vormen. Een ASA-print valt dus iets duurder uit, maar meestal niet dramatisch. In de prijscalculator zie je het verschil voor jouw model direct naast elkaar.
Duurzaamheid en milieu
PLA komt uit plantaardige grondstoffen, ASA uit aardolie. Op dat punt scoort PLA beter. Toch is het beeld genuanceerder. PLA breekt alleen af in een industriële composteerinstallatie, niet in je tuin of in de natuur. En een ASA-print die tien jaar buiten meegaat, hoef je niet drie keer opnieuw te laten maken. Voor buitengebruik is het duurzaamste materiaal vaak het materiaal dat het langst meegaat.
Welk filament kies je voor jouw project?
Twijfel je nog? Deze vuistregels helpen je kiezen:
- Decoratie, maquette of cadeau voor binnen: PLA. Je krijgt de mooiste details voor de laagste prijs.
- Prototype om vorm en maat te testen: PLA. Snel, goedkoop en nauwkeurig.
- Alles wat in de zon of buiten staat: ASA. Denk aan tuinonderdelen, huisnummers, kapjes en houders aan de gevel.
- Onderdelen in of aan de auto: ASA. Een auto in de zomerzon is te heet voor PLA.
- Onderdelen die klappen opvangen of in contact komen met olie en vet: ASA.
- Een vervangend onderdeel voor een apparaat: dat hangt af van de plek. Wordt het warm of staat het onder spanning, kies dan ASA.
En als PLA te zwak is maar ASA overkill?
Tussen deze twee zit een middenweg: PETG. Het is taaier en hittebestendiger dan PLA, makkelijker te printen dan ASA en het verdraagt veel chemicaliën goed. Alleen in langdurig fel zonlicht doet ASA het beter. Voor functionele onderdelen binnenshuis is PETG daardoor vaak de slimste keuze. Je leest de vergelijkingen in PLA vs PETG en ASA vs PETG. Wil je alle materialen naast elkaar zien? Dan helpt zo kies je het juiste filament voor je print.
Met het juiste materiaal ben je er nog niet. Een ASA-onderdeel met te dunne wanden of een klem die net te strak is ontworpen, gaat alsnog stuk. Twijfel je of je bestand klaar is om te printen? Laat het dan gratis controleren op printbaarheid. Binnen 48 uur krijg je persoonlijk advies over materiaal en instellingen. Heb je nog geen bestand? Dan kun je je idee laten modelleren.
Veelgestelde vragen over PLA vs ASA
Is ASA sterker dan PLA?
Dat hangt af van wat je met sterk bedoelt. PLA houdt meer trekkracht vast, maar breekt bros af bij een klap. ASA is taaier en vangt stoten en trillingen beter op. Voor onderdelen die buiten of onder belasting werken, is ASA in de praktijk vaak de sterkere keuze.
Kun je PLA buiten gebruiken?
Voor korte tijd wel, maar niet jarenlang. In de zon verbleekt PLA, wordt het bros en kan het bij warm weer vervormen. Voor alles wat langer dan een seizoen buiten staat, is ASA de betere keuze.
Is ASA giftig?
Een afgewerkte ASA-print is veilig om aan te raken en te gebruiken. Tijdens het printen komen er wel dampen vrij, onder andere styreen. Daarom print je ASA in een gesloten printer met goede ventilatie. Laat je je print maken, dan heb jij daar geen last van.
Is ASA duurder dan PLA?
Per kilo is ASA meestal even duur tot zo’n 50% duurder dan PLA, afhankelijk van merk en winkel. Op een gewone print scheelt dat in filament vaak minder dan een euro. Het grotere verschil zit in de printtijd en de extra zorg die ASA vraagt.
Welk filament kies je voor in de auto?
ASA. Het interieur van een auto in de zon wordt in de zomer ruim warmer dan 60 °C, en daar vervormt PLA al. ASA blijft vormvast tot rond de 95 °C en verbleekt niet achter de voorruit.