Wat is nylon filament?
Nylon filament is een synthetisch polymeer op basis van polyamide, vandaar de afkorting PA. In de 3D-printwereld worden "nylon" en "polyamide" door elkaar gebruikt. Ze beschrijven hetzelfde materiaal.
Nylon werd voor het eerst ontwikkeld in de jaren 1930 en is sindsdien een van de meest gebruikte industriële kunststoffen. Je kent het uit kleding, tandwielen, kabelbinders en tandenborstelborsteltjes. Die brede toepassing is geen toeval: nylon combineert sterkte, flexibiliteit en slijtvastheid op een manier die de meeste andere kunststoffen niet evenaren.
Voor 3D printen is nylon populair juist vanwege die mechanische eigenschappen. Het is de go-to keuze voor functionele onderdelen die belasting, wrijving of herhaalde beweging moeten verdragen.
Nylon varianten: PA6, PA11, PA12 en PA12+CF15
De PA-variant die je gebruikt maakt een groot verschil, zowel in het gedrag van het eindproduct als in hoe makkelijk het materiaal te printen is.
PA6: de krachtigste, maar ook de moeilijkste
PA6 heeft de hoogste stijfheid en treksterkte van de gangbare nylonvarianten. Het wordt veel gebruikt in industriële toepassingen en machinerie. Het nadeel: PA6 is extreem hygroscopisch. Dit houd in dat het sneller vocht aantrekt dan elke andere PA-variant. Dit maakt het printproces gevoelig. Licht vochtig filament zorgt namelijk al voor bellen, een ruw oppervlak en zwakkere laaghechting.
Voor thuis- of hobbygebruik is PA6 amper de slimste keuze. Voor industriële toepassingen waar mechanische prestaties super belangrijk zijn, juist wel.
PA11: de flexibele, biobased variant
PA11 is gemaakt op basis van ricinusolie en is daarmee de meest duurzame nylonvariant. Het is soepeler en flexibeler dan PA12, met een betere slagvastheid bij lage temperaturen. Daarmee is PA11 geschikt voor onderdelen die in kou worden gebruikt of die herhaalde buigkrachten moeten opvangen zonder te breken.
PA11 is ook minder hygroscopisch dan PA6 (trekt dus minder vocht aan), wat het iets makkelijker maakt om te printen.
PA12: het meest printbaar, de beste all-rounder
PA12 is de meest gebruikte nylonvariant voor FDM 3D printen. De reden is praktisch: PA12 neemt minder vocht op dan PA6 of PA11, heeft minder last van warping en is maatstabieler tijdens het printen.
Dat betekent niet dat PA12 makkelijk is, alle nylonvarianten vereisen droog filament en de juiste instellingen, maar PA12 is de meest makkelijke van de varianten. Mechanisch is het iets minder stijf dan PA6, maar voor het overgrote deel van de functionele toepassingen is dat geen probleem.
PA12+CF15: koolstofvezel versterkt, voor maximale prestaties
PA12+CF15 is PA12 met 15% korte koolstofvezels. Die vezels veranderen het materiaalgedrag fundamenteel. Het eindresultaat is stijver, sterker en lichter dan standaard PA12, met een hogere dimensionale stabiliteit en een lagere kans op doorbuiging onder belasting.
Je levert er wel wat op in. Flexibiliteit. PA12+CF15 is broos vergeleken met standaard PA12. Het breekt eerder bij schokbelasting. Dat maakt het geschikt voor stijve, gedragen constructies, maar minder voor onderdelen die moeten buigen.
Praktisch punt: koolstofvezels zijn abrasief. Dit houd in dat ze standaard messing nozzle sneller slijten. Voor CF-filamenten heb je een hardened steel of ruby nozzle nodig, anders degradeert je printhead snel.
Nylon filament eigenschappen
De eigenschappen die nylon onderscheiden van andere FDM-materialen:
- Hoge treksterkte en slijtvastheid. Nylon is taai en bestand tegen constante wrijving en mechanische belasting. Tandwielen, scharnieren en glijdende onderdelen zijn klassieke toepassingen waarbij nylon de duidelijke voorkeur heeft boven PLA of PETG.
- Licht flexibel. Nylon buigt eerder dan het breekt. Onder druk vervormt het en veert terug, een eigenschap die PLA, ABS en zelfs PETG niet in dezelfde mate hebben. Dat maakt het geschikt voor klemmen, bevestigingen en onderdelen die trillingen moeten opvangen.
- Chemische bestendigheid. Nylon is bestand tegen oliën, vetten, benzine en veel oplosmiddelen. Voor onderdelen in de buurt van motoren of chemicaliën is dat een groot voordeel.
- Temperatuurbestendigheid. De glasovergangstemperatuur (vanaf deze temperaturu wordt het harde materiaal zachter) van PA12 ligt rond de 80°C; PA6 gaat iets hoger. Dat is vergelijkbaar met PETG en lager dan ABS of ASA. Voor de meeste binnen toepassingen is dit meer dan voldoende.
- Hygroscopisch, en dat is het grootste praktische probleem. Nylon trekt vocht aan uit de lucht. Filament dat een nacht open heeft gelegen print anders dan filament dat droog bewaard is. Je hoort het ook, vochtig nylon knettert en sist in de nozzle. Het resultaat is een ruw oppervlak, bellen in de print en zwakkere lagen. Dit is te voorkomen door je nylon droog te bewaren in een afgesloten droogbox met silicagel. Droog het voor gebruik minimaal 8–12 uur op 70–80°C.
De beste nylon printinstellingen
Nylon correct instellen is moeilijker dan PLA of PETG. Dit zijn de aanbevolen instellingen voor PA12:
- Printtemperatuur: 240–270°C. Begin bij 250°C en pas aan op basis van het resultaat. Te laag geeft slechte laaghechting en een ruw oppervlak; te hoog kan het materiaal degraderen of stringing verergeren.
- Bedtemperatuur: 70–90°C. Een verwarmd bed is noodzakelijk bij nylon. Gebruik een PEI-printoppervlak of garolite (FR4) voor de beste adhesie. Blauw schilderstape werkt ook, maar is minder betrouwbaar.
- Printsnelheid: 30–50 mm/s. Langzamer dan PLA. Nylon heeft meer tijd nodig om goed te hechten, zeker bij de eerste lagen.
- Ventilator: laag of uit. Te veel koeling verhindert goede laaghechting. Gebruik maximaal 20–30% ventilatorkracht, en alleen na de eerste paar lagen.
- Infill: 20–40% voor standaard gebruik. Voor mechanisch belaste onderdelen 50%+
- Laaghoogte: 0,20 mm is de standaard. Fijnere lagen geven meer detail maar verhogen de printtijd sterk.
- Gesloten behuizing: sterk aanbevolen. Een open printer laat te veel temperatuurverschillen toe, wat warping en slechte laaghechting geeft. Bambu Lab-printers hebben een gesloten kamer die dit goed oplost.
- Voor PA12+CF15 gelden dezelfde instellingen, maar gebruik altijd een hardened nozzle, een standaard messing nozzle wordt binnen een paar uur doorgesleten door de koolstofvezels.
Nylon vergelijken met andere materialen
Nylon vs PLA
PLA is makkelijker te printen, goedkoper en biologisch afbreekbaar. Maar het is brozer, begint te vervormen bij 55–65°C en heeft weinig slijtvastheid. Voor decoratieve objecten of prototypes zonder mechanische belasting is PLA prima. Zodra een onderdeel slijtage, buigkrachten of hogere temperaturen moet verdragen, wint nylon op alle fronten.
Nylon vs ABS
ABS is stijver dan nylon maar minder slijtvast en minder flexibel. ABS produceert schadelijke dampen tijdens het printen en heeft een hogere kans op warping. Nylon is de betere keuze voor bewegende en slijtvaste onderdelen; ABS heeft een lichte voorkeur als stijfheid belangrijker is dan flexibiliteit. In de meeste gevallen is nylon de modernere en betere keuze.
Nylon vs PETG
PETG is makkelijker te printen dan nylon en heeft een goede chemische bestendigheid. Maar PETG is minder slijtvast en minder geschikt voor mechanisch belaste onderdelen. Als het je gaat om vochtbestendigheid of functionele onderdelen zonder zware mechanische belasting, is PETG een prima en makkelijkere keuze. Zodra slijtvastheid of duurzame flexibiliteit nodig is, pak je nylon.
Nylon vs ASA
ASA wint op UV-bestendigheid en weerbestendigheid voor buitengebruik. Nylon wint op slijtvastheid en mechanische duurzaamheid binnenshuis. De keuze is simpel: staat het buiten, kies ASA. Gaat het om mechanisch veeleisende toepassingen binnenshuis, kies nylon. Lees de uitgebreide vergelijking in: nylon vs ASA.
Wanneer kies je nylon?
Nylon is de juiste keuze als een of meerdere van de volgende dingen gelden:
- Het onderdeel krijgt mechanische belasting, denk aan tandwielen, scharnieren, klemmen, glijdende onderdelen of bevestigingen die regelmatig worden aan- en losgemaakt.
- Er is slijtage in het spel, wrijving, constante beweging of contact met andere materialen.
- Het onderdeel komt in aanraking met oliën, vetten of brandstoffen.
- Je hebt een licht flexibel onderdeel nodig dat terugveert in plaats van breekt.
Is geen van bovenstaande van toepassing? Dan is nylon waarschijnlijk overdreven. PETG of PLA zijn makkelijker te printen en goedkoper voor toepassingen die geen extreme mechanische eisen stellen. Gebruik onze materiaalkeuzehulp als je twijfelt.
Veelgestelde vragen over nylon filament
Is nylon hetzelfde als polyamide?
Ja. Nylon is de merknaam; polyamide (PA) is de chemische naam. In de 3D-printwereld worden beide termen door elkaar gebruikt en beschrijven ze hetzelfde materiaal. De afkorting PA gevolgd door een getal, zoals PA12 of PA6, geeft de specifieke variant aan.
Welke PA-variant is het beste voor FDM 3D printen?
Voor de meeste toepassingen is PA12 de beste keuze. Het is de meest printbare variant, neemt minder vocht op dan PA6 en heeft goede mechanische eigenschappen. Wil je maximale stijfheid en sterkte? Kies PA12+CF15. Wil je flexibiliteit bij lage temperaturen of een duurzamere optie? Kies PA11.
Waarom knettert nylon tijdens het printen?
Dat is vocht in het filament. Nylon absorbeert vocht uit de lucht, soms al na een paar uur buiten de droogbox. Dat vocht verdampt in de nozzle en geeft het karakteristieke geknetter, bellen en een ruw oppervlak. Oplossing: droog het filament 8–12 uur op 70–80°C voor gebruik en bewaar het daarna in een afgesloten droogbox.
Heb ik een speciale printer nodig voor nylon?
Je hebt in elk geval een all-metal hotend nodig, want standaard PTFE-lined hotends kunnen de hoge nylon-temperaturen (240–270°C) niet goed aan. Een verwarmd bed en bij voorkeur een gesloten behuizing zijn ook noodzakelijk. Een printer als de Bambu Lab X1 Carbon, die we o.a. bij PixelPrints gebruiken, is specifiek geschikt voor technische materialen als nylon.
Kan ik nylon buiten gebruiken?
Nylon is bestand tegen oliën en chemicaliën, maar niet UV-bestendig. Bij langdurige blootstelling aan direct zonlicht kan nylon verkleuren en degraderen. Voor buitengebruik is ASA een betere keuze.
Is PA12+CF15 sterker dan standaard PA12?
In stijfheid en dimensionale stabiliteit: ja. PA12+CF15 is stijver, houd zijn vorm beter onder belasting en is lichter per volume. Maar in slagvastheid en flexibiliteit: nee. De koolstofvezels maken het materiaal brozer, het breekt eerder bij een harde klap dan standaard PA12. Kies CF voor stijve constructies; kies standaard PA12 voor onderdelen die klappen of buigkrachten moeten opvangen.
Nylon laten printen bij PixelPrints
Nylon zelf printen vraagt een geschikte printer, droge opslag en de nodige instelervaring. Bij PixelPrints printen we dagelijks met PA12 en PA12+CF15 op Bambu Lab-printers met hardened nozzles, precies het materiaal en de setup die dit soort prints vereist.
Upload je STL-bestand in onze 3D-print prijscalculator en kies nylon als materiaal. Weet je nog niet zeker welk materiaal bij jouw toepassing past? Gebruik de materiaalkeuzehulp of vraag een gratis printbaarheidscheck aan.
Geen bestand? Via onze 3D-modelleringservice ontwerpen we het model voor je.
