Hoe werkt het laten 3D-printen van steunzolen?
Het namaken van een steunzool gebeurt in drie fases: scannen, modelleren en printen. Elke fase heeft zijn eigen rol, en samen zorgen ze ervoor dat de vorm van je oude zool zo precies mogelijk terugkomt in de nieuwe.
Scannen: de vorm van je zool vastleggen
Een 3D-scanner meet het oppervlak van je zool op, inclusief de ronding onder je voetboog en de verhoging bij je hiel. Het resultaat is een digitale kopie van de exacte vorm. Benieuwd hoe dat technisch werkt? In hoe werkt een 3D-scanner lees je het verschil tussen de soorten scanners.
Modelleren: van 3D-scan naar printbaar bestand
Een ruwe scan is nog geen printbaar bestand. Er zitten gaatjes en ruis in, en de onderkant moet vlak genoeg zijn om goed in je schoen te liggen. Daarom wordt de scan omgezet naar een schoon 3D-model. Dit is dezelfde stap als bij CAD-modelleren, alleen begin je hier niet met een idee maar met een bestaand object.
3D-printen: laag voor laag een nieuwe zool
Tot slot print een 3D-printer de zool laag voor laag op in flexibel materiaal. Dat is geen experimentele techniek meer: ook orthopedische bedrijven printen tegenwoordig steunzolen, al meten zij die opnieuw aan in plaats van een bestaande zool na te maken.
Zo laat je je steunzolen namaken in 5 stappen
- Check of je zolen nog bruikbaar zijn. Een scan kopieert alles, ook slijtage. Hieronder lees je waar je op let.
- Vraag een offerte aan. Geef aan om welke zolen het gaat en hoeveel paar je wilt.
- Stuur je zolen op. Een foto is niet genoeg: voor een nauwkeurige scan moet de zool zelf onder de scanner. Verpak ze stevig, zodat ze onderweg niet knikken.
- Je zolen worden gescand en gemodelleerd. De scan wordt opgeschoond tot een printbaar 3D-model van je linker- en rechterzool.
- Je nieuwe paar wordt geprint en verstuurd. Reken op 5 tot 10 werkdagen voor het hele traject.
Wanneer zijn je steunzolen nog na te maken?
Dit is het punt dat de meeste mensen over het hoofd zien: een scan kopieert precies wat er ligt. Is je zool platgelopen, dan krijg je een keurig geprinte, platgelopen zool terug. De printer weet niet hoe je zool er ooit uitzag.
Je zool is meestal nog goed na te maken als:
- de verhoging onder je voetboog nog duidelijk zichtbaar en voelbaar is;
- de zool heel is, zonder scheuren, breuken of stukken die loslaten;
- de hiel nog zijn oorspronkelijke vorm heeft en niet scheef is ingezakt.
Twijfel je? Leg je oude zool dan naast een foto van toen hij nieuw was, als je die hebt. Zie je weinig verschil, dan zit je goed. Is de voetboog bijna verdwenen, dan levert namaken je weinig op.
Wacht dus niet tot je zolen versleten zijn. Het beste moment om ze te laten namaken is als ze nog prima zitten. Dan kopieer je een vorm waarvan je weet dat hij voor jou werkt.
Van welk materiaal zijn 3D-geprinte steunzolen?
Geprinte steunzolen worden gemaakt van TPU 90A. TPU is een flexibele kunststof die buigt en daarna terugveert in zijn oorspronkelijke vorm. Dat maakt het geschikt voor iets waar je de hele dag op staat en loopt.
De 90A slaat op de hardheid. Hoe hoger het getal, hoe steviger het materiaal. Bij 90A voelt de zool stevig aan, maar geeft hij nog mee als je hem buigt. Zachter is niet altijd beter: een te zachte zool drukt in en verliest de vorm die je wilt behouden. Meer over de eigenschappen lees je in TPU-filament: alles wat je moet weten.
Goed om te weten: een print kopieert de vorm, niet de opbouw. Veel steunzolen van de podotherapeut bestaan uit meerdere lagen, zoals een schuimkern met een stoffen toplaag. Je geprinte zool is één geheel in TPU. Hij kan daardoor anders aanvoelen dan je gewend bent, ook al is de vorm hetzelfde.
Een voordeel van TPU: het neemt nauwelijks vocht op. Een bezwete zool spoel je af met lauw water en laat je aan de lucht drogen.
Wat kost het om steunzolen te laten 3D-printen?
De meeste paren kosten tussen de € 100 en € 200. Die prijs dekt het hele traject: scannen, modelleren en printen van zowel je linker- als rechterzool.
Waar je binnen die range uitkomt, hangt vooral af van twee dingen. De maat van de zool bepaalt hoeveel materiaal en printtijd er nodig is. En hoe complexer de vorm, hoe meer werk het opschonen van de scan kost.
Een vlakke inlegzool met een lichte boog zit eerder aan de onderkant, een sterk gevormde zool met dikke hielkom eerder aan de bovenkant. Wil je weten hoe 3D-printprijzen in het algemeen tot stand komen, lees dan wat kost 3D-printen.
Reken voor de doorlooptijd op 5 tot 10 werkdagen. Plan het dus niet op het laatste moment, zeker niet als je maar één paar hebt. Zonder zolen in je schoenen loop je anders een week of twee zonder steun.
Verwacht geen vergoeding van je zorgverzekeraar. Een geprinte kopie is geen hulpmiddel dat een zorgverlener heeft aangemeten. Check bij twijfel je polis.
Een tweede paar is handiger dan je denkt
Niet iedereen die steunzolen laat namaken, heeft versleten zolen. Een groeiende groep wil gewoon een extra paar. Daar zijn goede redenen voor.
De eerste is wisselen. Zolen die elke dag in dezelfde schoenen liggen, krijgen geen tijd om te drogen. Podotherapeuten noemen het daarom zelf fijn om een tweede paar te hebben, zodat je zolen kunnen luchten.
De tweede is gemak. Met een paar in je werkschoenen en een paar in je sneakers hoef je niet elke ochtend te verhuizen. En vergeet je ze een keer, dan sta je niet de hele dag zonder.
De derde is timing. Steunzolen gaan bij dagelijks gebruik ongeveer een jaar mee. Laat je ze namaken terwijl ze nog in goede staat zijn, dan leg je een vorm vast die nog klopt. Het digitale model kan later opnieuw geprint worden, zonder dat je zolen opnieuw de deur uit hoeven.
Wanneer 3D-printen niet de beste keuze is
Namaken werkt goed als je tevreden bent met je huidige zolen en gewoon meer van hetzelfde wilt. Het vervangt geen behandeling. Een kopie neemt de vorm over, maar beoordeelt niet of die vorm nog bij je voeten past.
In deze situaties ga je beter eerst langs je podotherapeut:
- je hebt nieuwe of andere klachten dan toen je de zolen kreeg;
- je zolen zitten al een tijd niet meer prettig;
- het gaat om zolen van een kind, want kindervoeten groeien en veranderen snel;
- je draagt ze in veiligheidsschoenen, waar vaak eisen gelden voor de combinatie van schoen en zool.
Wil je echt zeker weten dat je zool optimaal bij je voet past, dan is opnieuw laten aanmeten de veiligste keuze. Wil je een betrouwbare kopie van een zool die al goed voor je werkt, dan is 3D-printen een snelle en betaalbare optie.
Afsluiting
Steunzolen laten 3D-printen staat of valt met één vraag: is de zool die je nu hebt een goede basis? Zo ja, dan heb je binnen twee weken een nieuw paar dat dezelfde vorm heeft.
En misschien loop je na het lezen tegen een ander ding aan dat versleten is en nergens meer te koop: een klepje, een clip, een houder. Daarvoor werkt hetzelfde principe. In reserveonderdeel laten maken zie je hoe dat gaat. Twijfel je of je zolen nog na te maken zijn? Vraag een offerte aan en beschrijf hoe ze eruitzien, dan krijg je eerlijk antwoord voordat je iets opstuurt.
Veelgestelde vragen over steunzolen laten 3D-printen
Is een 3D-geprinte steunzool hetzelfde als een zool van de podotherapeut?
De vorm is hetzelfde, want die wordt van je eigen zool gekopieerd. Het materiaal en de opbouw verschillen: een geprinte zool is één geheel in TPU, zonder losse lagen of stoffen toplaag. Er zit ook geen nieuwe meting of advies achter.
Kan ik ook een foto sturen in plaats van mijn zolen?
Nee. Een foto laat de hoogte en ronding van een zool niet zien, en juist die bepalen hoe hij aanvoelt. Voor een goede kopie moet de zool zelf gescand worden. Waarom een foto vaak tekortschiet, lees je in van afbeelding naar 3D-print.
Vergoedt mijn zorgverzekeraar 3D-geprinte steunzolen?
Dat is niet te verwachten. Een vergoeding geldt meestal alleen voor zolen die een zorgverlener heeft aangemeten. Check je polis als je het zeker wilt weten.
Kan ik een 3D-geprinte steunzool wassen?
Ja, met de hand. TPU neemt nauwelijks water op. Spoel de zool af met lauw water, gebruik eventueel een beetje milde zeep en laat hem aan de lucht drogen. Leg hem niet op de verwarming.
Passen de geprinte zolen in al mijn schoenen?
Ze passen in dezelfde schoenen als je originele zolen, omdat de vorm gelijk is. Paste je oude zool alleen in je wandelschoenen, dan geldt dat ook voor de kopie.
Kan ik steunzolen van mijn kind laten namaken?
Dat raden we af zonder overleg met de podotherapeut. Kindervoeten veranderen snel, waardoor een kopie van een oude zool al snel niet meer past.